Similar Posts

  • Shrad Ritucharya

    Post Views: 132 शरद् में पित्त असंतुलन के लक्षण दाह – जलन, औष्ण्य – उष्ण – ताप, पाक – दमन, स्वेद – पसीना, क्लेद – मल-संचय, कोठा – सड़न, कंडू – खुजली, स्राव – ज्यादा तरलता, राग – आधिक लालिमा अंतर्निहित गंध, रंग और स्वाद। शरद् ऋतुचर्या वर्षाशीतोचिताङ्गानां सहसैवार्करश्मिभिः । तप्तानां सञ्चितं वृष्टौ पित्तं शरदि…

  • Effect of Vaat ,Pitt and Kaph on digetion

    Post Views: 281 दोषों का अग्नि से सम्बन्ध तैर्भवेद्विषमस्तीक्ष्णो मन्दश्चाग्निः समैः समः ।।८।। (अ.ह.सू.अ-1) वात के कारण अग्नि विषम, पित्त के कारण तीक्ष्ण और कफ के कारण मन्द होती है। वात-पित्त-कफ के समान होने से अग्नि भी समान होती है ॥८॥ वक्तव्य — विषम अग्नि – वायु के अपने स्वभाव एवं क्रिया के चंचल, अस्थिर…

  • Varsha Ritucharya

    Post Views: 280 वर्षाऋतुचर्या ( Regimen of Rainy Season ) वर्षाऋतुचर्या का सैद्धान्तिक आधार सैद्धान्तिक आधार (Ayurveda principles in rainy season)- आदानकाल में मनुष्यों का शरीर अत्यन्त दुर्बल रहता है | दुर्बल शरीर में एक तो जठराग्नि दुर्बल रहती ही है, वर्षाऋतु आ जाने पर दूषित वातादि दोषों से दुष्ट जठराग्नि और भी दुर्बल हो…

  • Causes of Skin disease according to Ayurveda

    Post Views: 583 कुष्ठ का निदान: विरोधी अन्न-पान का सेवन द्रव, स्निग्ध तथा गुरु, आहार द्रव्यों का अधिक सेवन आये हुए वमन के वेगों को, तथा अन्य मल-मूत्रादि के वेग को रोकना अधिक आहार करने के बाद व्यायाम अथवा अधिक धूप या अग्नि का सेवन अधिक शीत, उष्ण सेवन अधिक लंघन (उपवास) भोजन इनके क्रम…

  • Ashta Ahara vidhivisheshayatana (8 specific factors of the method of dieting)

    Post Views: 887 Ashta Ahara vidhivisheshayatana (8 specific factors of the method of dieting) Health is that the state of physical, mental, social, and spiritual well-being. It’s dependent upon food and their proper food preparation method. The Prayojana of Ayurveda is to guard the health of the healthy and to cure disorders within the diseased…

  • Koshtha in Ayurveda

    Post Views: 442 कोष्ठ: कोष्ठः क्रूरो मृदुमध्यो मध्यः स्यात्तैः समैरपि । कोष्ठ — वायु के कारण मनुष्य का कोष्ठ क्रूर होता है; पित्त के कारण मृदु और कफ के कारण मध्यम होता है। वात- पित्त-कफ की समानता से भी मध्यम कोष्ठ होता है । वक्तव्य—सुश्रुत में मृदु, मध्यम और क्रूर तीन कोष्ठ बताये हैं, यथा-…